VỀ CHỮ HIẾU TRONG KY TÔ GIÁO

-----0-----


            Điều răn "thảo kính cha mẹ" do Thiên Chúa truyền cho Mai Sen, một trong mười điều răn, nền tảng của Đạo Do Thái, thường được người Công Giáo trích dẫn để cho rằng dù ḿnh không thờ cúng tổ tiên nhưng ḷng tôn kính tiền nhân vẫn không thua ǵ "ngoại đạo". Từ Công Đồng Vatican đệ nhị, tục thờ cúng tổ tiên không c̣n bị Giáo Hội lên án nữa, và nhiều người Công Giáo lại càng hăng say tán tụng việc sùng kính ông bà cha mẹ, coi đó như những giá trị nền tảng của tôn giáo ḿnh. Ta thử t́m hiểu xem, Đức Ky Tô, Chúa của Mai Sen, thủy tổ của Giáo Hội Công Giáo, lúc sanh tiền bôn ba thuyết giảng, đă nói ǵ về vấn đề này :

            Khi có môn đệ xin được vèâ chôn cất cha ḿnh vừa mới qua đời, Ngài từ chối, mà nạt rằng :“Cứ để người chết chôn người chết ! Phần anh, hăy đi rao giảng Nước Trời !” (Lu-ca 9:59-60). Đúc Ky Tô c̣n nói : "Nếu kẻ nào đến với Ta mà không từ bỏ cha mẹ ḿnh, (...), th́ người ấy không thể là môn đệ của Ta” (Lu-ca 14:26). Xa hơn nữa, Ngài phán : "Ta đến (...) để đem lại gươm đao, cho người con trai nổi lên chống lại cha ḿnh, người con gái chống lại mẹ ḿnh..." (Mát-têô 10:34,35).

            Trên phương diện hành xử thực tế, Đức Ky Tô cũng không hề bao giờ là một tấm gương hiếu thảo. Năm 12 tuổi, lên đền thờ Jerusalem tế lễ, Ngài đă không chịu theo bố mẹ ra về, mà ở nán lại nói chuyện với các nhà thông thái suốt ba ngày liền, mặc cho Maria và Giu-Se khổ công t́m kiếm. Khi bị mẹ âu yếm quở trách :"Bé con (tiếng Hy Lạp "teknon") của mẹ, sao con lại làm như vậy..." th́ câu trả lời của Ngài lại rất sỗ sàng và lạnh lùng : "Ông bà t́m tôi làm ǵ ? Không biết rằng tôi phải ở nơi Nhà Cha tôi sao ?" (Lu-ca 2:48-49). Người ta cũng có thể nhận thấy rằng trong suốt bốn quyển Phúc Âm, không khi nào Đức Ky Tô gọi mẹ Ngài là "mẹ" cả, mà chỉ thấy nói :"bà kia" (femme), như trong tiệc cưới Ca-na-an : "bà kia, việc ǵ đến bà, việc ǵ đến tôi ? " 

            Đức hiếu thảo thuộc về luân lư thông thường của các xă hội con người. Luân lư loại này đă có sẵn tự ngàn xưa, chẳng phải đợi Đức Ky Tô đến truyền giảng. Nếu Đức Ky Tô nhập thế xuống trần chịu bao gian nan khổ sở, để rao giảng một luân lư vốn đă thông dụng, đă trở thành truyền thống, th́ chẳng phải là uổng công lắm sao ? Lẽ nào sứ mạng của Ngài lại là sô một cánh của đă mở ?
Ngài đến để phá đổ truyền thống, để xóa nḥa những lối ṃn suy tư thông dụng, để khua rộn những đầu óc ngủ yên trong tháp ngà của trật tự luân lư, sau những bức tường thành kiên cố của nhũng giá trị đạo đức được coi như "muôn đời", như "nền tảng". "Ta đến, không phải để đem lại b́nh an", Đức Ky Tô đă nói rơ ràng như vậy (Máttêô 10) ! Đó là lư do khiến những người "đạo đức" đă t́m mọi cách để giết Ngài. Họ không thể chấp nhận nổi những xáo trộn đem đến bởi sự giảng dạy của Ngài. Ngay cả người trong gia đ́nh Ngài cũng đă muốn bắt giết Ngài, cho rằng Ngài "đă trở thành điên loạn" (Mác-cô 3:21).

            Chính chúng ta cũng đang giết Ngài, nếu chúng ta cũng đi vào những lối ṃn suy tưởng, mà gạt bỏ, mà lờ đi cái cốt lơi của sự giảng dạy của Ngài. Người Ky Tô Hữu phải chấp nhận "hành hạ lương tâm" ḿnh như tôi có được đọc trong Phụng Sự, để thăng tiến trong sự giảng dạy ấy (nói đúng hơn, là : hành hạ những nếp suy tư đă hằn sâu trong tâm tưởng).

            Đành rằng phải Hiếu Thảo, nhưng, đâu là cha mẹ ta ?

Nguyễn Hoài Vân
16/10/1996

Trở về Mục Lục