MỘT MẨU ĐỐI THOẠI NGHE LỎM ĐƯỢC 

GIỮA THÀY TƯ BẢY NÚI

 VÀ 

ĐỨC HỒNG Y THEOPHILUS SANTINI, NHÀ THẦN HỌC.

   

Đức Hồng Y :

Tôi rất mừng ngài đă thoát khỏi nạn lụt vừa qua. Trên đường từ La Mă đến Việt Nam hướng dẫn phái đoàn cứu trợ, tôi đă không ngớt cầu nguyện cho ngài, và Thiên Chúa đă nghe lời khẩn cầu của tôi … Đức Thánh Cha cũng luôn cầu nguyện cho dân tộc đau khổ của ngài. Tuần rồi, Đức Thánh Cha đă đặc biệt dâng Thánh Lễ Chủ Nhật cho dân tộc Việt Nam thoát khỏi hạn hán, thiên tai, lụt lội, đói nghèo, bệnh dịch, chiến tranh, thảm sát, diệt chủng, và những tai hoạ thông thường  khác.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Xin chân thành tạ ơn ngài, và xin Ngài chuyển lời thay mặt nhân dân Việt Nam kính tạ ơn Đức Thánh Cha. Tôi từ khi xuất gia, theo sư phụ ẩn thân trong am thất nơi vùng núi cao, nên nước lụt không lên tới. Vả lại mỗi con người đều có cái  nghiệp riêng, mỗi dân tộc th́ có cộng nghiệp, tôi e rằng những lời cầu nguyện không ảnh hưởng được bao nhiêu tới chuỗi sự việc triền miên trôi chảy theo luật Nhân Quả trong trời đất này, dù rằng những lời cầu nguyện ấy đến từ những bậc Đạo Hạnh cao siêu mà tôi hằng quư trọng như Đức Giáo Hoàng và chính ngài.

 

Đức Hồng Y :

Đó là tùy ở Đức Tin. Chúng tôi, người Ky Tô Giáo, tin rằng Thiên Chúa là Cha nhân từ, thông biết mọi sự, và quyền phép vô cùng, luôn chăm lo cho con người với T́nh Thương Yêu vô bờ bến.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Nếu Thiên Chúa thương yêu vô bờ bến, th́ tại sao lại để cho con cái ḿnh phải chịu đau khổ, bệnh tật, đói kém, chưa kể hạn hán, thiên tai, lụt lội, đói nghèo, bệnh dịch, chiến tranh, thảm sát, diệt chủng, và những tai hoạ thông thường  khác, như ngài đă có nhă ư nhắc qua ?

 

Đức Hồng Y :

Thưa ngài, những khổ đau của con người là do con người gây ra, bởi những tội lỗi mà con người đă phạm phải.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Nếu Thiên Chúa không ngăn ngừa được chuyện ấy th́ có thể Thiên Chúa không toàn năng, không quyền phép vô cùng, như ngài đă vui ḷng chỉ giáo ?

 

Đức Hồng Y :

Một hănh diện của Thần Học Ky Tô Giáo là đă quả quyết Thiên Chúa dựng nên con người với sự tự do, theo h́nh ảnh của chính ḿnh. V́ con người tự do, nên con người đă chọn phạm tội, và phải chịu đau khổ, ở đời này cũng như đời sau. Tôi tin rằng, tuy không được may mắn đến trường học hành tử tế, nhưng với  trí tuệ bẩm sinh, ngài vẫn có thể hiểu được điều đó.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Tôi xin hết sức cố gắng. Tuy tôi vẫn chưa hiểu v́ sao Thiên Chúa thông biết mọi sự mà lại dựng nên con người trong những điều kiện để cho con người phải phạm tội và bị trừng phạt, bị khổ đau, ở đời này cũng như đời sau, như giáo lư của ngài thường dạy bảo ? Hoặc giả Thiên Chúa không thưong yêu vô cùng, hay không thông biết mọi sự, hay bất lực trước luật Nhân Quả, như chúng tôi vẫn thường giả định ?

 

Đức Hồng Y :

Tôi xin mạn phép đề nghị trong những giờ thiền quán, ngài nên chiêm niệm sâu xa khái niệm Tự Do, điều ấy sẽ giúp ngài giải đáp các vấn nạn mà ngài đang đặt ra.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Tôi xin nghe lời ngài chỉ dẫn. Tuy nhiên, bên cạnh vấn đề chúng ta đang trao đổi, tôi có một thắc mắc, cúi xin ngài chỉ giáo. Nếu Thiên Chúa thông biết mọi sự th́ quư ngài, kể cả Đức Giáo Hoàng khả kính, có cần phải cầu  nguyện để xin xỏ những ǵ quư ngài cho là cần thiết hay không ? Tôi sợ rằng vị Thiên Chúa mà quư ngài tôn thờ, có thể không được hài ḷng cho lắm v́ cho rằng bị quư ngài dạy khôn. Thiên Chúa sẽ bảo : « bộ tao không biết các xứ hạn hán cần mưa, những nơi băo lụt cần ráo, dân Palestine với dân Do Thái cần hoà b́nh, dân Phi Châu chết đói cần thực phẩm, dân Pháp cần giảm thất nghiệp, và giảm thuế, dân Hoa Kỳ cần giảm … ph́, dân Việt Nam cần Đô La v.v… hay sao, mà tụi bay cứ lải nhải đ̣i tao phải làm chuyện này chuyện nọ ? » Không chừng chính v́ quư ngài cứ hay « dạy khôn » cho Thiên Chúa măi mà Thiên Chúa đă giận dỗi làm ngựoc lại với những ǵ quư ngài cầu xin ?

 

Đức Hồng Y :

Nói như ngài th́ chúng ta không cần phải cầu nguyện hay sao ? Chính quư ngài cũng cầu Trời, cầu Phật cơ mà !

 

Thày Tư Bảy Núi :

Kinh kệ của chúng tôi chỉ nhắc lại những lời giảng dạy của Phật, của Thày, Tổ. Chúng tôi hướng tâm của ḿnh theo cái Tâm của Phật, của Thày, Tổ, mà chúng tôi cảm nghiệm được. Như thế là đủ, không cần xin sỏ ǵ hết. Có chăng chỉ để an tâm những tín đồ c̣n cần đến những sự cầu xin đó , chứ chúng tôi không nghĩ rằng Thiên Chúa, hay Trời, Phật, có thể v́ sự mong muốn đầy mâu thuẫn của mỗi người trong chúng ta mà chấp nhận thay đổi, làm đảo lộn hoàn toàn cái chuỗi liện hệ nhân quả trong trời đất. Tôi trộm nghe rằng kinh kệ của quư ngài có câu : « Ư Cha thể hiện dưới đất cũng như trên Trời ». Nay nếu quư ngài bắt Thiên Chúa phải nghe lời cầu nguyện của quư ngài mà bẻ quẹo Thánh Ư của Thiên Chúa theo hướng mà quư ngài mong muốn, th́ phải chăng phải sửa câu kinh lại là : « Ư tôi, tức ư của quư ngài, thể hiện dưới đất cũng như trên trời » ?

 

Đức Hồng Y :

Tôi vô cùng sung sướng khi thấy ngài cũng bỏ công nghiên cứu kinh kệ của chúng tôi. Tuy nhiên sự hiểu biết thô sơ  ấy chưa đủ để ngài hiểu nổi những cao diệu của nền Thần Học Ky Tô Giáo. Nếu ngài muốn bắt đầu hiểu sơ qua những vấn đề mà ngài vừa gợi lên, th́ ít nhất cũng phải nghiên cứu tường tận tập Summa Theologica của Thánh Thomas d’Aquin gồm 512 chương, các luận giảng của Jean Damascène, gồm 4 chương, các luận giảng của hai ngàn Giáo Phụ, của Catherine de Sienne, Ignace de Loyola, Thérèse d’Avila,13 Thánh Thư của Phao Lồ và Thánh Thư của vài chục vị Thánh khác, các văn kiện của Công Đồng Vatican đệ nhị, gồm 16 bản, từ Lumen Gentium đến Gravissimum Educationis, các sách codex luris canonici, codex luris senior, codex luris orientalis, catechensi tradendae, sách Denzinger, 35 sứ điệp trọng yếu của các Giáo Hoàng từ sứ điệp rerum novarum tới centesimus annus, chưa kể những sứ đệp mới ra sau này, như Fides et Ratio, vài chục ngàn trang của Thánh Augustin cùng các nhà luận giải Thánh Augustin, và nhất là toàn bộ tác phẩm của Aristote hoặc Platon. Tôi nhấn mạnh : Aristote, hoặc Platon ! Không được đọc cả hai, v́ hai vị này nói ngược nhau. Sau đó, ngài mới có thể từ từ bắt đầu vài suy nghĩ sơ khởi về Kinh Lạy Cha mà ngài vừa trích dẫn.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Tôi cảm ơn sự chỉ giáo của ngài, dù tôi sợ rằng với căn cơ kém cỏi, trong 46 ngàn kiếp sống sắp tới của tôi ở hồng trần này, tôi sẽ không c̣n đủ thời giờ để nghiên cứu một cách phiến diện một phần mười những sách vở mà ngài đề nghị. Sư phụ của tôi giáo hoá tôi theo phương pháp « giáo ngoại biệt truyền, bất cầu văn tự », nên tôi rất kém cỏi trong việc nghiên cứu kinh điển …

 

Đức Hồng Y :

Quư hoá thay những tâm trí đơn sơ ! Ngài chỉ cần tin có một Thiên Chúa, yêu thương con người vô bờ bến, và mọi sự mọi việc trong trời đất này đều do Thánh Ư của Người.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Kể cả biến cố ngày 11 tháng 9 năm 2001 ?

 

Đức Hồng Y :

Đúng vậy. Con người không thể hiểu được Thánh Ư của Thiên Chúa.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Ôi ! Nếu thật như ngài quả quyết th́ tôi vô cùng vui sướng ! Thú thật với ngài là tôi vẫn nghĩ rằng biến cố ấy xảy ra do một sự sơ ư của tôi.

 

Đức Hồng Y :

Chắc ngài nói đùa ! Xin ngài làm ơn giải thích. Quả thật, làm sao mà sự sơ ư của một người, xin ngài thứ lỗi, quê mùa, thất học, sống trong bùn śnh của một nước, lại xin ngài thứ lỗi, chậm tiến, nghèo nàn, ở bên kia quả địa cầu, mà lại gây ra được một biến cố trọng đại như biến cố 11 tháng 9 nơi một đại cường quốc ?

 

Thày Tư Bảy Núi :

Cái vỗ cánh của một con bướm dốt nát ở Chắc Cà Đao cũng có thể gây ra một trận cuồng phong ở thành Nữu Ước tân tiến … Số là, hàng ngày, tôi có thói quen thức giấc vào 6 giờ sáng. Sau khi bước xuống giường, tôi vươn vai ba lần, rồi bước ra một mỏm đá cách thảo am đúng 18 bước, nh́n xuống vực sâu, vừa thâm nghiệm sự sâu xa của Đạo Pháp, vừa thực hành một pháp môn mà chúng tôi gọi là « tiểu tiện » …

 

Đức Hồng Y :

Tôi không hiểu …

 

Thày Tư Bảy Núi :

Kẻ phàm tục gọi là « đi tè », hay « đi đái »

 

Đức Hồng Y :

À ! xin ngài miễn vào chi tiết.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Vâng ! Tôi xin tiếp tục. Vào năm Thành Thái ngũ niên, tôi được 191 tuổi, cũng là năm Quư Tỵ , hay 1893 tính theo niên lịch của quư ngài, th́, một buổi sáng, tôi bỗng dưng khởi bước đi bằng chân trái, thay v́  bước chân phải đầu tiên như thường lệ. Kết quả là tôi đến đầu mỏm đá bằng chân phải thay v́ chân trái, và …

 

Đức Hồng Y : 

Không ! Ngài nhớ sai ! Ngài đă đến bờ vực bằng chân trái, nếu tính 18 bước !

 

Thày Tư Bảy Núi :

Chân phải, thưa ngài. Đặt chân xuống đất tính một.

 

Đức Hồng Y :

Thế nhưng ngài đặt chân nào xuống đất ? Trước khi bước bước đầu chân trái ? Thôi ! Mặc kệ ! Rồi sao nữa, xin ngài tiếp tục câu chuyện.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Xin vâng. Như vừa nói, tôi bước đến mỏm đá bằng chân phải. Lúc ấy, có một vị cư sĩ bị chính quyền thực dân Pháp truy nă, đang ẩn trú nơi am thất của chúng tôi. Ông này thường ngày đứng bên phải của tôi, mỗi sáng, trong lúc cả hai chúng tôi cùng thực hành pháp môn tiểu tiện.

 

Đức Hồng Y :

Ngài không cần diễn tả.

 

Thày Tư Bảy Núi :

V́ hôm ấy tôi bước đến mỏm đá bằng chân phải thay v́ chân trái, nên chân phải của tôi đă đụng vào vị cư sĩ, và ông ta rớt xuống vực sâu, nơi tôi thường  nh́n xuống thâm nghiệm sự sâu xa của Đạo Pháp …

 

Đức Hồng Y :

Thật đáng tiếc, nhưng tai nạn ấy liên hệ ǵ đến biến cố ngày 11 tháng 9 năm 2001 ?

 

Thày Tư Bảy Núi :

Thế này : vị cư sĩ kia có một chị vợ khá giàu có. Trở thành goá phụ, chị lấy một người gốc Hoa, và đem tài sản cho hai người qua Nam Vang buôn bán, rồi hạ sanh được một con gái. Cô này lấy một người Ấn Độ làm tiệm cầm đồ. Người Ấn làm ăn khá giả, đưa vợ con về Pondichery. Gốc mẹ anh ta ở Afganistan, nên anh đem vợ con đi thăm bà con bên mẹ. Đến Afganistan, anh lâm bệnh, từ trần. Chị vợ tục huyền với một lănh chúa người Afgan. Ông này bị quân Anh lùng bắt bỏ chạy sang Iran. Chị vợ đi theo, với đứa con gái, con riêng của chị với anh chồng Ấn Độ, lúc đó đă lớn đẹp. Cô gái này phải ḷng một giáo sĩ Tin Lành người Anh đi t́m cơ hội giảng Đạo. Ông ta đem cô sang đến Ả Rập rồi bỏ rơi cô v́ gia đ́nh chống đối. Đang lúc bơ vơ, cô được một gia đ́nh du mục Ả Rập giúp đỡ, nhận làm con nuôi rồi gả cô cho một người nghèo làm nghề thợ nề ở Riyadh. Hai vợ chồng sanh con đẻ cái, hậu duệ trở thành khá giả, cho ra ông Ben Laden, người đă chủ mưu vụ 11 tháng 9 năm 2001 …

 

Đức Hồng Y :

Ngài cho rằng v́ ngài đă thức dậy bằng chân trái thay v́ chân phải mà hơn ba ngàn người đă thọ nạn trong biến cố 11 tháng 9 ?

 

Thày Tư Bảy Núi :

Cộng thêm với vị cư sĩ bạn tôi, một nhà ái quốc chân chính, xin ngài đừng quên. Thật vậy, nếu tôi bước chân phải đầu tiên như thường lệ, th́ anh bạn cư sĩ đă không tử nạn, vợ anh đă không tái giá, con gái chị vợ đă không lấy người  Ấn cầm đồ, đă không có chuyện cô này tục huyền với người Afgan, và con gái hai người đă không lấy người Ả Rập, và không cho ra hậu duệ là Ben Laden, như thế sẽ không có người lập nên tổ chức Al Quayda, và không có ai chủ mưu vụ 11 tháng 9. Tương tự như thế, giả sử thân phụ ông Hồ Chí Minh tối hôm trước khi ăn nằm với vợ, nhậu thệm một xị ba xi đế, hay thân phụ ông Mao Trạch Đông, vài ly Mai Quế Lộ, hay thân phụ ông Staline, vài lít, người Nga nhậu mạnh hơn người Đông Á chúng tôi, Vodka, th́ quư ông ấy đă ngủ chèo queo, không « lao động tốt » với quư phu nhân, và các ông Staline, Mao, Hồ dă không hiện diện trên cơi đời này, với những hệ quả mà ngài có thể h́nh dung được.

 

Đức Hồng Y :

Có thể nghĩ lịch sử có chiều đi tất yếu, những con người như Mao, Hồ, Staline, v.v… chỉ là những công cụ của lịch sử, không có họ, th́ cũng sẽ nảy sinh ra những công cụ khác, và lịch sử vẫn sẽ tiến hành như dự liệu.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Tôi xin mạn phép nhắc ngài rằng đó chính là lập luận của một triết gia trẻ thời tôi, có tên là Karl Marx …

 

Đức Hồng Y :

Ấy, ấy ! tôi nói đùa chút chơi, xin ngài làm ơn quên đi cái nhận xét vừa rồi của tôi.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Tôi hiểu, xin ngài đừng lo ngại.

 

Đức Hồng Y :

Tuy nhiên, tôi vẫn xin mạn phép nghi ngờ lập luận của ngài. Mặc dù bước chân của ngài và chuỗi sự việc  sau đó, tôi vẫn tin là  biến cố 11 tháng 9 có thể tránh được, do ở sự tự do mà Thiên Chúa đă ban cho con người. Về các ông Mao, Staline, với ông Hồ của quư quốc, cũng vậy.

 

Thày Tư Bảy Núi :

Tôi nghĩ rằng cái mà ngài gọi là tự do đó luôn bị quy định bởi vô lượng nhân duyên, tức là không thực sự tự do. Mỗi chọn lựa, mỗi sự việc, đều chịu ảnh hưởng của muôn ngàn yếu tố, khiến cho sự chọn lựa hay sự việc ấy, xảy ra mộy cách gần như bắt buộc không thể khác được. Ngay cả cái « Tôi » chủ tŕ sự chọn lựa kia cũng là hệ quả của vô lượng  nhân duyên, mỗi nhân duyên lại không ngừng biến chuyển từng giây từng phút.

 

Đức Hồng Y :

Thưa ngài, bỏ sự tự do, th́ không c̣n vấn đề trách nhiệm, tôi không thể chấp nhận được, v́ thế tôi xin phép ngài được chọn sự tự do từ giă ngài, để khẩn trương về nhà ḍng bà phước dùng cơm trưa, kẻo trễ giờ bị mấy bà ấy xài xể …

 

Thày Tư Bảy Núi :

Kính ngài, đứng trên quan điểm tất yếu ấy, tôi cũng xin ngài cho phép được thuận theo nhân duyên mà kiếu từ ngài, tức tốc trở về nhà trọ, cùng với bà Tư thứ 28, thưởng thức món rựa mận đặc biệt, kẻo bả dọn ra mà để nguội, bả chửi cho mục mả …

 

                                                                                                NGUYỄN Hoài Vân

                                                                                                25 tháng 12 năm 2002

                                                                                                            (theo Voltaire)                                                                     

Trở về Mục Lục