VÀI NÉT VỀ HUYỀN THOẠI ẤN ĐỘ

  Chuyện Mahabharata (1)

 

            Với 95 ngàn tiểu đoạn, 380 ngàn câu thơ, anh hùng ca Mahabharata là áng văn vĩ đại nhất của lịch sử nhân loại. Theo truyền thuyết th́ tác giả của thi phẩm đồ sộ này là Vyasa, một nhân vật chúng ta sẽ gặp lại trong câu chuyện. Tuy nhiên, Vyasa chỉ tường thuật cho vị Thần đầu voi Ganesh viết lại. Chúng ta c̣n nhớ Ganesh chỉ có một ngà voi duy nhất v́ chiếc ngà bên trái đă bị Ngài bẻ găy dùng làm bút viết lên chuyện Mahabharata. Chính v́ thế mà Ganesh cũng có tên là Ekdanta (ta liên tưởng đến chữ « dent » là « răng » trong tiếng Pháp, và chữ « édenté » là « mất răng »). Vẫn theo truyền thuyết, chỉ thoáng một cái, Ganesh đă viết xong hơn 120 ngàn câu thơ ! Đầu óc Ngài nổi tiếng là nhanh như điện chớp, tương  ứng với  thân pháp cực nhanh của Skanda, người em và cũng là « bản ngă thứ hai » của Ngài, với những đ̣n đánh chớp nhoáng không ai đỡ kịp (xem Thế kỷ 21 số 201-202, Xuân Bính Tuất). Ganesh quả xứng đáng là vị thần của giới văn sĩ vậy.

 

       Trên mặt lịch sử th́ người ta nghĩ là chuyện Mahabharata xuất phát từ những nguồn gốc khẩu truyền ch́m xâu trong quá khứ, và chỉ bắt đầu được viết ra từ khoảng 400 năm trước Công Nguyên. Người Ấn dùng chuyện này để truyền đạt lại những huyền thoại, những hiểu biết, những truyền thống, tập tục, nền tảng triết lư của họ, kể cả những cách cư xử trong từng trường hợp, cách pḥng chống bệnh tật, thuật dưỡng sinh, binh pháp, mánh lới chính trị v.v… Tôi liên tưởng đến các bộ chuyện Tầu từ Đông Chu Liệt Quốc, Tây Hán Chí đến Tam Quốc, với hàng trăm câu chuyện nho nhỏ trong đó, mỗi chuyện đều mang một bài học đáng suy gẫm. Kinh Bhagavad Gita, một bản kinh quan trọng vào bậc nhất của Ấn Giáo, cũng nằm trong Mahabharata.

 

            Cốt lơi của chuyện Mahabharata là một cuộc chiến kinh thiên động địa giữa anh em nhà Pandava và anh em nhà Kaurava. Thật ra các thành phần tham chiến được lan rộng ra đến tất cả các đồng minh của hai gia đ́nh này, tức đến toàn thể cái thế giới mà người Ấn biết được vào thuở ấy. V́ thế, cuộc chiến có thể được coi như một cuộc thế chiến. Rồi, cũng như một cuộc thế chiến khác gần với chúng ta hơn, cuộc thế chiến xa xưa của Mahabharata cũng được kết thúc bằng một màn đụng độ kinh hoàng bằng vũ khí « giết người tập thể », đặc biệt là vũ khí nguyên tử (hạt nhân) !

 

            Phần lớn các vị Thần mà chúng ta đă được dịp làm quen trong phần một của loạt bài (Thế kỷ 21 số 201-202) đều góp phần vào cuộc chiến, một cách gián tiếp hay trực tiếp, ở phe này hay phe kia. Cần nói là nguyên nhân xâu xa của cuộc chiến giết hại muôn vàn sinh linh này chính là lời than thở của một vị nữ thần. Thật vậy, Thần Đất, một ngày kia, than phiền là ḿnh phải chở nặng trên lưng một nhân loại càng ngày càng đông đúc. Và, chư Thần đều nhất loạt đồng ư với quan điểm này, rằng cần phải giảm bớt số người trên mặt đất. Chư Thần đă đặt nền tảng, từ hàng ngàn năm trước,cho lư thuyết của nhà kinh tế học Malthus sau này ở đầu thế kỷ 19 vậy !

 

GIỚI THIỆU HAI PHE LÂM CHIẾN

 

            Một bên là 5 anh em Pandava, con vua Pandu (có nghĩa là mặt trắng - như chữ « pale » trong các tiếng Anh, Pháp), được hỗ trợ trực tiếp bởi Thần Krishna, hóa thân thứ 8 của Thần Vishnu (nhớ kỳ trước : các hóa thân thứ 9 và thứ 10 không ai khác hơn là Đức Phật và … một dạng của Đức Ky Tô !). Kinh Bhagavad Gita chính là lời của Krishna nói với Arjuna, một trong 5 anh em Pandava.

       Bên kia, chúng ta có 100 anh em Kaurava, con vua mù Dhritarashtra (xin đề nghị quên ngay đi cái tên khó đọc của ông này để gọi ông là « Vua Mù » cho đơn giản). Anh em Kaurava được lănh đạo bởi Duryodhana, người anh cả, và được hỗ trợ bởi Thần Shiva. Chúng ta c̣n nhớ trong kỳ trước : Shiva và Vishnu thật ra chỉ là hai mặt của một vị Thần, gọi là Hari Hara. Hai vị cũng kết hợp với Thần Brahma để trở thành một Thiên Chúa duy nhất, nhưng có Ba Ngôi, gọi là Tri Murti. Trong bài trước, tôi đă cùng quư bạn duyệt sơ qua chuyện của các Thần Brahma, Vishnu và Shiva, tức Ba Ngôi của một Chúa duy nhất, cùng với chuyện các « cặp Thần » đối xứng : Durka và Kali, Ganesh và Skanda. Chúng ta cũng không quên rằng tất cả các vị Thần đều là sự thị hiện của một Nguyên Lư duy nhất gọi là Brahman (đừng lầm với Brahma). Xa hơn nữa, mọi sự hiện hữu, từ con người đến súc vật và cỏ cây gỗ đá cũng là sự thị hiện của Nguyên Lư này. Riêng trong phạm vi Mahabharata, một vai tṛ rất quan trọng sẽ được dành cho Thần Krishna. V́ thế chúng ta bắt đầu bằng chuyện của vị Thần này.

 

KRISHNA : DOMINUS VOBIS CUM !

 

            Krishna là vị Thần « nổi » nhất trong các vị Thần Ấn Độ, ngang ngửa với Rama (hóa thân thứ 7 của Vishnu). Những người Ấn ngoan đạo, thực hành một pháp môn gọi là Bakhti Yoga (Yoga của sự sùng bái), tối ngày cầu kinh lễ lạy, đại đa số đều lấy Krishna làm đối tượng. Krishna có đặc điểm là sống cùng một lúc với 16 ngàn bà vợ ! Phải hiểu là Ngài ở trong tim của tất cả những ai yêu kính Ngài. Do Thái và Ky Tô Giáo cũng có khi sử dụng biểu tượng này.

Tuy nhiên, mặc dù có 16 000 bà vợ, Krishna lại đặc biệt thương yêu một người đẹp thứ 16 ngàn lẻ một ! Nàng tên là Radha, một người đàn bà đă có chồng … Ôi ! T́nh yêu cuồng nhiệt bao giờ cũng là một mối t́nh ngang trái ! Ở đây cần đem câu chuyện vào bối cảnh xă hội Ấn khi tuyệt đại đa số các cuộc t́nh duyên đều được gia đ́nh sắp đặt (An Nam ta cách đây không lâu cũng vậy). Người ḿnh yêu thực sự gần như bao giờ cũng là người mà ḿnh không thể cận kề. T́nh là giây oan, yêu là ngăn trở, là cấm đoán, là tương tư vô vọng … Biểu tượng của Radha là : bất cứ ai, trong bất kỳ hoàn cảnh ngang trái nào, cũng đều có thể là đối tượng của t́nh yêu cuồng nhiệt của Krishna. Radha là trung gian để những ai kêu cầu Krishna có thể đạt được đến Ngài. Hare, một tên gọi khác của Radha, được tụng niệm trong câu thần chú nổi tiếng  « Hare Krishna » !

 

Krishna sanh ra trong một hoàn cảnh khó khăn, được dưỡng dục bởi cha mẹ nuôi là những kẻ chăn ḅ, sống thời niên thiếu nghèo hèn, lớn lên mang nặng một mối t́nh oan trái, nên rất dễ ḥa đồng với nhân thế b́nh thường. Ngài lại có thêm  một đặc điểm vô cùng quan trọng là cũng phải chết đi như mọi con người, nên càng làm tăng ư nghĩa nhập thế kết hợp với loài người.

 

KRISHNA GIÁNG SINH  

 

Krishna giáng trần trong điều kiện rất đặc biệt, giữa một bà mẹ hờ cho mượn tử cung (một vấn đề thời sự) và một bà mẹ nuôi, chưa kể một ông cha nuôi, và một ông bác đồng thời cũng là cha hờ, muốn ăn thịt ḿnh !  Câu chuyện như sau :

Kamsa là một quỷ vương ăn thịt người vô cùng nguy hiểm. Vishnu có bổn phận phải « giải quyết » ông này. Ngài sắp đặt một kế hoạch cùng với Nữ Thần Nidra. Nidra là vị Thần điều khiển giấc ngủ của Vishnu mang năng lực làm đóng mí mắt của Ngài (có một pháp môn tên là Yoga Nidra, tức Thiền … ngủ !). Có thuyết cho rằng Nidra là em của Vishnu, và cũng là Parvati, vợ của Shiva ! Điều này không có ǵ là lạ, v́ trong bài trước chúng ta đă hiểu  rằng mọi Nữ Thần đều chỉ là một Nữ Thần duy nhất, xuất phát từ Nữ Tính của Shiva …

Kamsa từng soán đoạt ngôi Vua của thân phụ ḿnh, nên luôn sợ bị người trong gia đ́nh lật đổ. Một nhà tiên tri lại cho Kamsa biết một đứa con của Devaki, em gái ông, sẽ giết ông. V́ thế ông quyết định hạ sát tất cả các hài nhi mà Devaki hạ sanh. Sáu em bé đầu tiên, đều là con của chính Kamsa, bị mần thịt. Bào thai thứ bảy không phải là con của Kamsa mà là Vishnu hóa sanh vào bụng Devaki. Đồng thời bà Thần Ngủ Nidra nhập vào bụng của một chị nông dân chăn ḅ tên là Yasoda. Khi hai bà cùng lâm bồn th́ hai hài nhi được đem tráo cho nhau. Như dự định, hóa thân của Nidra bị Kamsa lầm tưởng là con của Devaki, nên giết đi. Nidra thoát khỏi nhục thân của đứa bé, và bay lên trời dưới dạng một nữ thần có màu xanh đậm, sau khi bảo cho Kamsa biết : kẻ sẽ giết ông một ngày kia, đă chào đời b́nh yên.

Kẻ ấy không ai khác hơn là hài nhi Krishna, hóa thân của Vishnu, được giao cho vợ chồng Yasoda nuôi dưỡng, cùng với hai hài nhi khác cũng được cứu khỏi nanh vuốt của quỷ vương Kamsa, một trai, tên là Balarama, và một bé gái tên Subhadra. Balarama sẽ được biết đến như một « phụ tá » đắc lực trong các cuộc phiêu lưu của  Krishna. C̣n Subhara sau được gả cho Arjuna, một trong 5 anh em Pandava, và sẽ cho ra đời kẻ sống sót duy nhất của cả hai nhà Pandava và Kaurava sau cuộc đại thế chiến hạch nhân. Nhưng đó là chuyện về sau.

Câu chuyện Kamsa như thế hoàn toàn tương hợp với chuyện Thần Chronos trong huyền thoại Hy Lạp. Trong bài trước, chúng ta đă biết Chronos thiến cha ḿnh là Ouranos. Sau đó ông cũng được tiên tri là một trong các đứa con của ông sẽ nổi lên lật đổ ông. Ông liền ăn thịt tất cả các hài nhi mà vợ ông là Rhea hạ sanh. Đến khi em bé cuối cùng , là Zeus, chào đời, th́ Rhea đưa cho ông nuốt một cục đá bọc trong khăn tă, thay v́ đứa bé, và đem Zeus đi dấu ở đảo Crète, giao cho các Thần địa phương Naiades nuôi dưỡng. Zeus chính là nguồn gốc của chữ Deus, Dieu, tức Thiên Chúa trong Ky Tô Giáo.

 

Thật ra trong chuyện Kamsa cũng có thuyết cho rằng Balarama (« phụ tá » của Krishna) và 6 hài nhi bị Kamsa giết không phải là con ông mà là con của Devaki và Vasudeva, chú của Arjuna, một trong 5 anh em Pandava. Balarama được chuyển từ bụng của Devaki sang bụng của Rohini, người vợ thứ của Vasudeva để khỏi bị Kamsa giết. C̣n Subhadra th́ là con gái của Rohini và Vasudeva. Sau cô được gả cho anh họ ḿnh là Arjuna, và sẽ sanh ra kẻ sống sót duy nhất của cả hai nhà Pandava và Kaurava.

 

CUỘC ĐỜI KRISHNA

 

            Krishna lớn lên trong không khí đồng quê và t́nh yêu dạt dào của bà mẹ nuôi chăn ḅ. Ngài được h́nh dung như một chú bé bụ bẫm rất được cưng chiều nên đôi khi cũng có đôi chút ngỗ nghịch. Khi ở tuổi thiếu niên Ngài đem giấu quần áo của các phụ nữ đi lễ ở đền thờ và thích thú ngắm xem các bà này trần truồng chạy tức tưởi kiếm vải che thân ! Khi lớn hơn chút nữa, cùng với « phụ tá » Balarama, Ngài chiến thắng các quỷ dữ tác hại trong vùng, có khi do chính Kamsa phái đến v́ nghi ngờ Ngài là con của Devaki, ngày kia sẽ giết ông. Đôi khi Krishna cũng đứng về phía người dân nghèo hèn để chống lại chính các vị Thần, kể cả Indra, Vua của chư Thần : Krishna dạy dân chúng đừng đem lễ vật hiến cho Indra (tốn kém vô ích, chỉ làm giàu cho đám thày tu), mà nên để dành phụng dưỡng những … con ḅ (có ích lợi hơn). Indra giận dữ gây băo lụt đe dọa dân chúng. Krishna giơ ngón tay dời một quả núi đến che chở cho các làng mạc liên hệ. Từ truyền thuyết này, nguồn gốc của tập tục thờ ḅ được gán cho Krishna, bên cạnh những nguyên do có tính cách thực dụng (ḅ đem lại sữa, nguồn thức ăn bổ dưỡng cho những người ăn chay, hoặc quá nghèo không có thịt để ăn, phân ḅ cũng được phơi khô và dùng như củi, v.v…).

 

            Như đă được định trước, khi trưởng thành, Krishna t́m đến hạ sát Kamsa. Ngài cũng nổi tiếng trong việc sát hại hai nhân vật khác là Jarasandha và Shishupala.

 

            Trong chuyện Jarasandha, một vị Vua cưới hai chị em sanh đôi và thề sẽ yêu hai bà một cách đồng đều.  Khổ nỗi hai bà không có con. Một Đạo Sĩ tặng nhà Vua một trái xoài, ăn vào sẽ thụ thai. Nhà Vua buộc phải xẻ ra, chia đều cho hai bà vợ. Hai bà ăn xong, thụ thai, nhưng mỗi bà lại chỉ sanh ra có một nửa hài nhi ! Họ quyết định đem vứt bỏ hai nửa hài nhi ấy ngoài đường. Một nữ quỷ tên là Jara đi qua, ráp hai nửa hài nhi này lại thành một đứa bé duy nhất và đem trả lại cho cha mẹ nó. Đứa bé được đặt tên là Jarasandha, nghĩa là « ráp lại bởi Jara ». Vị Đạo sĩ « xoài » tiên tri đứa bé sẽ trở thành một vị Vua có sức mạnh vô địch trong tất cả các vị Vua. Quả vậy, lớn lên, Jarasandha đánh bại tất cả các quân vương,  tương tự như Lư Ngươn Bá, Đệ Nhứt Anh Hùng Truyện Thuyết Đường. Rồi, không những thế, ông c̣n quyết định bỏ tù tất cả các vị Vua thất trận, chờ đem thiêu sống họ để tế lễ Shiva ! Mặt khác, khi Krishna tổ chức bắt cóc công chúa Rukmini để kấy nàng làm vợ, th́ Jarasandha đem quân ngăn cản, suưt làm cho Krishna thất bại, phải nhờ Balarama, người em « phụ tá », cật lực cầm chân lực lượng truy kích. Krishna quyết định « xử lư » Jarasandha. Ngài thuyết phục Bhima, người thứ hai trong 5 anh em Pandava, giao đấu với Jarasandha. Bhima được chỉ cho biết nhược điểm của đối thủ, nên giết Jarasandha bằng cách xé ông ra làm hai mảnh, khiến nhà cựu vô địch này quay trở về t́nh trạng như lúc mới mở mắt chào đời !

            Như đă nói ở trên, Krishna có một người yêu là công chúa Rukmini. Nhưng nàng lại được hứa gả cho một vị vua tên là Shishupala. Ông này sanh ra với 3 cái đầu, 4 cánh tay, và chỉ biết thốt lên những tiếng kêu cầm thú. Trước một trẻ sơ sinh như vậy, cha ông đă dự định giết bỏ đi, nhưng có một tiếng nói bảo rằng chỉ có vị Vua sẽ làm rụng hai cái đầu và hai cánh tay phụ trội của đứa bé khi đặt nó trên đùi ḿnh, mới được giết nó. Vấn đề trở nên tréo cẳng ngỗng, v́ nếu thế th́ đứa bé trở nên b́nh thường, cần ǵ phải giết nó nữa ? Bà mẹ tràn trề hy vọng (như mọi bà mẹ), và đặt đứa bé lên đùi của tất cả các đấng quân vương ghé qua nước bà. Krishna ṃ đến. Bà đặt đứa bé lên đùi Krishna. Hai cánh tay và hai cái đầu phụ trội (cùng một con mắt thứ ba) rụng xuống. Đứa bé trở thành b́nh thường, kể cả tiếng nói. Như thế, Krishna sẽ là kẻ giết đứa bé. Bà mẹ năn nỉ xin vị Thần chịu đựng đủ 100 sự hỗn láo xấc xược của Shishupala trước khi ra tay sát  thủ. Krishna nhận lời, nhịn Shishupala, kể cả khi cậu này mồi chài Rukmini, người yêu của Ngài. Măi đến màn xấc xược thứ 101, khi Shishupala diễu cợt và nghi ngờ tính cách quân vương của Ngài, th́ Krishna mới phản ứng. Cần nói là Krishna đă trở thành một vị Vua sau khi giết chết Kamsa, ông quỷ vương, cha hờ, và bác ruột ăn thịt người của Ngài. Một vị Vua không thể để cho tư cách quân vương của ḿnh bị nghi ngờ. Thế là Krishna tung « pháp luân » (một vũ khí của Vishnu) ra, xoay tít trên không trung bay đến cắt đứt cái đầu c̣n lại của Shishupala. Liền khi ấy, một vầng sáng thoát khỏi thân xác không đầu của Shishupala, đến quỳ xuống hành lễ trước Krishna, trước khi nhập vào thân thể của Ngài. Đối thủ của Krishna và chính Krishna thật ra chỉ là một. Chúng ta cũng nhớ lại trong chuyện Nữ Thần Kali, h́nh ảnh tia máu tuôn từ cái đầu bị Kali chặt đứt đặt trên mâm, chảy vào miệng của Kali. Cái đầu bị chặt cũng chính là đầu của Kali ...

            Sau cuộc thế chiến, Krishna, cùng với muôn vàn sinh linh đă bỏ ḿnh trong khói lửa, cũng phải kinh qua sự chết. Một mũi tên của một người đi săn lầm lẫn bắn trúng gót chân Ngài, như trong chuyện anh hùng Achille của huyền thoại Hy Lạp và chuyện Siegfried trong huyền thoại Đức. Thế là Krishna từ trần ... Nhưng đó là chuyện về sau, chúng ta sẽ có dịp nhắc lại.

 

            Bây giờ xin đề nghị cùng quư bạn duyệt qua vài câu chuyện vui vui về nguồn gốc của các anh em Pandava và Kaurava.

 

ĐIỆP VIÊN 007 CỦA SỞ T̀NH BÁO NƯỚC TRỜI

 

            Đạo Sĩ (brahmane) Kavya Ushanas là tuyên úy của tập đoàn ác quỷ Asuras (A dục). Ông biết một phép thần thông có khả năng làm sống lại những ác quỷ bị giết trong các trận đụng độ với chư Thần. Điều này khiến các chiến dịch trừ quỷ dữ của chư Thần gặp trở ngại lớn lao (như trong chuyện Kali và Durga, xem kỳ trước). Chư Thần liền phái một điệp viên tên là Kacha, đến ăn cắp pháp môn bí mật của ngài tuyên úy nọ. Kacha giả trang làm một Đạo Sĩ tập sự, đến xin thọ giáo Kavya Ushanas. Rồi, như mọi điệp viên hào hoa phong nhă, chàng « thả dê » Devayani, con gái của Thày ḿnh. Đám quỷ nghi ngờ Kacha và bắt anh ta giết đi rồi đem xác cho chó sói ăn. Không hại ǵ, v́ đă có Devayani chạy đến khóc lóc đ̣i ông cha tuyên úy của ḿnh phải dùng thần thông cứu Kacha sống lại. Úm ba la ! Kacha rời bụng của bầy sói ráp lại h́nh hài đẹp trai như cũ ! Đám quỷ lại giết Kacha, và lần này chặt xác xác anh ta thành thật nhiều mảnh, liệng xuống biển xâu. Cũng không sao, ông cha vợ tương lai lại « Úm Ba La » và Kacha lại phục sinh khỏe mạnh như trước. Đám quỷ rút kinh nghiệm và lần này sử sự tinh vi hơn. Chúng giết Kacha, lấy xác đốt thành tro, rồi lấy tro ấy cho Kavya Ushanas ăn. Vị tuyên úy bị đặt trước một khó khăn : nếu ông phục sinh cho Kacha, th́ Kacha hiện nguyên h́nh hài ra khỏi bụng ông sẽ làm cho chính ông phải chết. Trước màn khóc lóc kêu nài của Devayani, Kavya Ushanas buộc cô phải chọn : hoặc cha ḿnh hoặc t́nh nhân, chỉ một trong hai người được sống. Devayani, như mọi người đẹp, chọn … cả hai ! Kavya Ushanas suy nghĩ… Có một cách ! Ông truyền thụ cho Kacha ở trong bụng ông phép thần thông làm sống lại người chết, sau đó ông phục sinh cho Kacha, rồi đến phiên Kacha phục sinh lại cho ông. Thế là vui vẻ cả làng. Ngặt một nỗi, Kacha, chàng điệp viên hào hoa, đă làm xong sứ mạng, và phải trở về tŕnh diện văn pḥng Sở T́nh Báo Thiên Quốc, với pháp môn phục sinh đă học được, để chư Thần t́m cách hóa giải. Khỏi nói là chàng không bao giờ chịu thành hôn với Devayani. Cô nàng giận dữ mắng chửi chàng điệp viên thậm tệ, với tất cả ngữ vựng phong phú của các người đẹp khi người t́nh vỗ cánh bay đi. Tuy nhiên, Kacha không thể bị nguyền rủa. Anh là một brahmane, cha anh là một vị Thần (tuy mẹ là phàm nhân). Devayani chỉ là con của một brahmane. Trong xă hội giai cấp của Ấn Độ, Devayani phải bị trừng trị. Kacha quyết định phạt nàng không bao giờ được thành hôn với một brahmane. Một h́nh phạt nhẹ nhàng nhưng rất thông minh, v́ như thế, Devayani sẽ không c̣n có thể kỳ kèo chạy theo anh ta được nữa !

 

YAYATI, CUỘC NGOẠI T̀NH BỊ ĐỔ BỂ : CÁC ÔNG HAI VỢ NÊN XEM KỸ CHUYỆN NÀY !

 

            Yayati, một vị Vua thuộc giai cấp chiến sĩ (Kshatrya – nguốn gốc của chữ « guerrier » trong tiếng Pháp) một hôm bắt gặp một cô gái té xuống giếng. Ông nhanh nhẹn chụp lấy tay phải của cô nàng và lôi được cô ta lên. Cô cho biết đă đưa tay phải cho Yayati nắm lấy nên nhất định đ̣i Yayati phải cưới cô ta ! Việc người Pháp vẫn nói « xin bàn tay » của một phụ nữ để chỉ việc cầu hôn, có thể cùng chung nguồn gốc với tập tục này. Cô nàng nọ không ai khác hơn là Devayani. Cô tắm sông với Sharmishta, con gái của một vị Vua cũng thuộc giai cấp chiến sĩ. Một cơn gió, do Thần Indra gây nên, làm lẫn lộn quần áo của hai người. Sharmishta lấy lầm y phục của Devayani. Devayani đanh đá mắng chửi Sharmishta. Sharmishta nổi giận thộp cổ Devayani liệng xuống giếng. Yayati cứu Devayani, nhưng lại bị tiếng sét ái t́nh với Sharmishta. Devayani trả thù Sharmishta bằng cách buộc cô phải làm thị tỳ cho ḿnh, v́ Devayani là con gái của một brahmane, trong khi Sharmishta chỉ là con Vua. Yayati chộp lấy cơ hội « đấu tranh giai cấp » này, để tuyên bố không thể thành hôn với Devayani được v́ ông cũng chỉ là một ông Vua thuộc giai cấp chiến sĩ không đủ tư cách để lấy con gái của một Đạo Sĩ brahmane. Ông brahmane tuyên úy Kavya Ushanas, cha của Devayani, can thiệp, niệm một thần chú thích nghi, và tuyên bố : « hôn nhân có thể được cử hành » ! Chúng ta nhớ Devayani đă từng  bị điệp viên Kacha rủa không được lấy chồng ở giai cấp brahmane … Thế là Yayati đành cưới Devayani, đồng thời giơ cả hai tay lẫn hai chân lên thề sẽ không bao giờ đụng đến Sharmishta. Và đương nhiên là chàng không giữ lời thề, tức tốc « đụng » Sharmishta, sanh ra 3 người con, đem giấu rất kỹ. Đồng thời Yayati có 2 con với Devayani. Một hôm, vợ chồng Yayati - Devayani và 2 cậu quư tử đi dạo chơi trong một khu rừng thơ mộng. Có ba nhóc t́ chạy chơi lang bang, nh́n thấy Yayati, mừng rỡ kêu lên : « Ba ! Ba ! ». Thế là đổ bể. Ông Đạo Sĩ cha vợ phạt Yayati phải già đi tức khắc hàng trăm tuổi : rụng răng, lưng c̣ng, tay chân run rẩy, v.v… Devayani và ông cha Đạo Sĩ thương hại chấp nhận cho Yayati một lối thoát : ông có thể chuyển tuổi già của ông sang một trong 5 đứa con hiện diện. Tuy nhiên, không đứa nào chịu nhận lănh sự già yếu của cha ḿnh, trừ một người con của Sharmishta tên là Puru, nhưng chỉ trong thời hạn một ngàn năm. Thế là Yayati trở lại son trẻ như trước, sống 1000 năm khổ hạnh trong rừng sâu, rồi thâu lại tuổi già đă nhượng cho con ḿnh, trước khi từ trần. Puru, người con ngoại hôn nhưng có hiếu, lên ngai vàng kế vị Yayati. Hậu duệ của Puru sau này cho ra các anh em Pandava và Kaurava. Nhưng đó chỉ là h́nh thức, như chúng ta sẽ thấy ở một đoạn sau.

 

NÀNG CÔNG CHÚA HÔI MÙI CÁ

 

            Một núi đá yêu một gịng sông. Núi giữ sông lại, không cho chảy đi. Vasu, một vị Vua, đi ngang, đá văng ngọn núi và giải thoát gịng sông. Gịng sông mang thai, sanh một nàng tiên. Vasu lấy nàng tiên. Ngày nọ nàng tiên cho biết nàng đang ở trong thời gian thuận tiện, và muốn được gần Vasu. Vasu đang đi săn, nhận được thông điệp của vợ, liền sửa soạn về nhà. Nhưng, khổ nỗi, tổ tiên của Vasu lại ra lệnh đ̣i Vasu phải hoàn tất cuộc săn và đem thú săn được về tế lễ. Lệnh tổ tiên không thể căi. Nhưng sự ham muốn đă ngập tràn con người Vasu. Thế là Vasu xuất tinh trên một cái lá, trao lá ấy cho một chim ưng, dặn đem về cho vợ ḿnh. Trên đường, chim ưng bị một con chim khác tấn công, làm rơi cái lá xuống một phụ lưu của sông Hằng. Một con cá nuốt tinh dịch của Vasu. Con cá ấy là một nàng tiên bị Brahma phạt phải đội lốt cá cho đến khi sanh được hai trẻ sanh đôi. Mười tháng sau, cá bị vướng lưới. Mổ bụng ra, có hai hài nhi, một nam một nữ. Cá hóa nàng tiên, cho biết đó là các con của Vasu. Hài nhi nam sau làm Vua. Hài nhi nữ tên là Satyavati sau trở thành một cô gái diễm kiều nhưng lại rất hôi mùi cá ! Thân phụ nàng không chịu nổi mùi hôi, đem nàng tặng cho vị thủ lănh dân chài trong vùng nhận làm con nuôi. Satyavati đánh cá với dân chài, sống đời b́nh dị cho đến khi một Đạo Sĩ say mê nhan sắc của nàng và đ̣i được gần nàng trên một cù lao. Satyavati từ chối, viện cớ có nhiều thuyền chài quanh đó. Đạo Sĩ vận dụng thần thông khiến một màn sương dầy dặc phủ quanh hai người. Satyavati đồng ư hiến thân cho Đạo Sĩ, với điều kiện ông phải làm cho nàng không c̣n hôi mùi cá nữa. Đạo Sĩ thỏa thuận, và xong việc, ra đi. Satyavati mang thai, sanh ra Vyasa, người sẽ kể chuyện Mahabharata cho vị Thần đầu voi Ganesh ghi lại. Tuy nhiên, cuộc đời t́nh ái cùa Satyavati chưa hết, và sẽ tiếp diễn với chuyện Shantanu.

 

THẦN VỆ NỮ PHIÊN BẢN ẤN ĐỘ !

 

            Shantanu là hậu duệ của Puru người con ngoại hôn nhưng có hiếu của Yayati, anh chàng ăn vụng bị đổ bể đă nói ở trên. Buổi chiều nọ, Pratipa, thân phụ của Shantanu ngồi cầu nguyện bên bờ sông Hằng. Một vị nữ Thần hiện lên từ bọt nước, y hệt như nữ thần Aphrodite (Venus – Vệ Nữ) trong huyền thoại Hy Lạp-La Mă. Nàng đến ngồi trên đùi phải của nhà Vua và yêu cầu nhà Vua lấy nàng. Ông từ chối viện cớ đùi phải là chỗ ngồi của một nàng dâu chứ không phải của một người t́nh. Và ông chấp nhận để người con  trai sẽ sanh ra của ông (là Shantanu), lấy nàng.

Nữ thần chính là Ganga, Thần sông Hằng, một phần của búi tóc của Shiva, như chúng ta đă được biết trong phần một của loạt bài. Thật ra, đầu mối của câu chuyện bắt đầu từ trước đó ít lâu, khi Ganga đến triều kiến Brahma. Một cơn gió nổi lên làm tung váy của Ganga. Chư Thần và chư Tiên đều ngoảnh mặt nh́n sang chỗ khác, ngoại trừ Mahabhisha, một vị Vua mới thoát ṿng luân hồi lên được cửa Trời. Mahabisha bị phạt phải đầu thai trở lại, nhưng xin được đầu thai làm … chồng Ganga ! Một chủng tử dục vọng khởi lên là biển dục tràn dâng không ǵ ngăn nổi vậy. Mahabisha đầu thai làm con Pratika, tức Shantanu, vị hoàng tử đă được hứa hôn với Ganga. Đồng thời, sẵn dịp xuống dương trần, Ganga cũng hứa giúp cho 7 vị Thần bị tội phải đi đầu thai, sớm được siêu thoát. Phương thức được thỏa thuận là : Ganga sẽ cho các vị này mượn tử cung của ḿnh để đầu thai, và sẽ giết họ đi ngay khi mới sanh. Một người con cuối cùng sẽ không bị giết để đánh dấu cuộc t́nh tương lai với Shantanu, nhưng người con ấy sẽ không có hậu duệ.  

Mọi chuyện được an bài ổn thỏa. Shantanu lớn lên, đi dạo bên bờ sông Hằng, thấy một Nữ Thần tuyệt đẹp hiện lên từ bọt nước (Venus !), yêu nàng như điếu đổ, v.v… Ganga đặt một điều kiện là Shantanu không được thắc mắc hay phản đối trước bất kỳ việc ǵ nàng làm. Như dự liệu, Ganga mang thai, sanh con và giết ngay đứa trẻ sơ sinh, rồi vứt nó xuống sông mà nói : « Đây, ta làm phúc cho ngươi ! ». Bảy lần như vậy. Shantanu không dám thắc mắc, phản đối. Đến lần thứ tám, ông không chịu đựng nổi nữa, và kêu lên : « đừng giết con của chúng ta ! » Ganga tuyên bố đứa trẻ sẽ sống nhưng Shantanu đă bội ước, nên nàng phải đem con quay về Trời. Đứa bé tên là Bhishma, một nhân vật toàn hảo, mang những đức tính tốt nhất của bảy vị Thần đă được Ganga giúp. Bhishma ở với mẹ một thời gian rồi quay về sống với cha. Bhishma sẽ là vị Tướng Tổng Tư Lệnh của quân đội Kaurava sau này.

Shantanu ở lại dương trần một ḿnh, và ít lâu sau, mê Satyavati, cô công chúa hôi mùi cá nay đă trở thành thơm như … mít ( !) nhờ ăn nằm với vị Đạo Sĩ. Tuy nhiên, cha nuôi của Satyavati, tức người thủ lănh ngư phủ, không chịu gả cô nàng cho Shantanu. Lư do, Shantanu đă có người thừa kế. Ông  ngư phủ nọ muốn  con của Satyavati sau này sẽ trở thành Vua, chứ không măi măi là loại thứ dân « trên răng dưới dế » như ông. Shantanu giao cho Bhishma đi thương lượng xem có thể thỏa hiệp được cách nào hay không ? Ở đây chúng ta thấy một trường hợp thường dân làm khó dễ Vua Chúa ... Bhishma là bậc đại hiếu. Ông chấp nhận từ bỏ quyền thừa kế để con của Satyavati được làm Vua kế ngôi cha ḿnh. Ngư phủ vẫn không chịu, và đ̣i Bhishma phải thề sẽ không có con để chắc chắn sau này không có vấn đề tranh dành với hậu duệ của Satyavati. Bhishma thương cha, nên cũng nhận lời. Thế là một cách vô t́nh, ông đă thực thi lời giao ước của Ganga, mẹ ông, với bảy vị Thần bị phạt đi đầu thai đă như đă nói ở trên : đứa con thứ tám, là ông, sẽ không bị giết, nhưng không được có con. Bhishma được chư Thần tán dương, cho muôn ngàn cánh hoa rơi xuống quanh ông, và cho ông được đặc quyền muốn chết lúc nào cũng được, đồng thời có thể chọn kẻ sẽ giết ḿnh. Chúng ta cũng nhận ra mưu trí của Shantanu, đẩy Bhishma đi thương lượng việc hôn nhân của ḿnh để Bhishma « tự giác » hy sinh mà không cần ḿnh phải đ̣i hỏi !

 

NGƯỜI ĐÀN BÀ TRỞ THÀNH ĐÀN ÔNG (LẠI MỘT VẤN ĐỀ THỜI SỰ)

 

Rốt cuộc Shantanu và Satyavati lấy nhau, sanh ra hai người con. Cậu thứ nhất kế ngôi Vua của cha ḿnh nhưng đi đánh giặc bị giết chết. Hoàng tử em kế vị lúc c̣n thơ ấu, Bhishma phải làm Phụ Chánh. Ông rất lo lắng về việc kế thừa gịng dơi của cha ḿnh, nên khi nghe nói Vua Kashi có 3 cô con gái đẹp, ông liền nhảy lên chiến xa đi t́m vợ cho cậu vua em. Đàn bà đẹp được coi như có nhiều hy vọng có con hơn đàn bà xấu. Truyền thuyết tin tưởng như vậy, và gần đây có vài thống kê khoa học cũng xác nhận điều này. Bhishma đến vương quốc của Kashi, nhằm lúc ông Vua này tập hợp các vị quân vương lại để chọn chồng cho ba cô con gái : Amba và hai cô khác. Bhishma tuyên bố ông sẽ đem cả ba cô về cho em ông, bất chấp ư kiến của các đương sự, của gia đ́nh họ cũng như của các Vua Chúa hiện diện ! Nói là làm, Bhishma tải ba cô công chúa lên chiến xa và quất roi chạy thẳng một mạch về nhà. Các Vua đuổi theo, nhưng đánh không nổi Bhishma. Một anh cù nhầy nhứt định đ̣i đấu tay đôi với Bhishma tên là Shalva. Bhishma hạ sát ngựa và người đánh xe của anh nhưng cảm phục sự dũng cảm nên tha cho anh ta sống. Sau này công chúa Amba cho biết anh chàng nọ chính là người yêu của nàng. Bhishma thấy thế bèn không cưỡng hôn cô nàng với em ḿnh nữa. Amba trở lại với Shalva, nhưng bị Shalva ghen tuông ruồng bỏ. Nàng muốn về với Bhishma, nhưng đương nhiên là cũng bị Bhishma từ chối. Cô nàng tức giận tự thiêu, và thề sẽ giết Bhishma để trả thù duyên phận lỡ làng. Sau cô đầu thai và nhờ người cho mượn dương vật để thành đàn ông ! Sau đó,  trong trận thế chiến, Bhishma sẽ chấp nhận để cô giết ông một cách thảm khốc. Xin nhắc lại là Bhishma có đặc quyền được chọn người giết ḿnh. Thế là, Bhishma, con người rất mực đạo đức, chỉ cần sử sự ngang tàng một lần duy nhất cũng đủ để đem lại hậu quả vô cùng tai hại cho cuộc đời ḿnh.

 

VUA MÙ VÀ VUA BẠCH TẠNG RA ĐỜI

 

            Hai cô công chúa em của Amba được gả cho chú bé Vua em của Bhishma. Mần ăn sao đó, chỉ ít lâu sau, cậu này kiệt sức chết. Mẫu Hoàng Satyavati đ̣i Bhishma phải lấy hai bà hoàng góa bụa để nối dơi tông đường. Bhishma khước từ v́ đă thề không có con khi đi hỏi Satyavati cho phụ thân ḿnh. Thấy thế mẫu hoàng mới thố lộ câu chuyện bà đă có một người con với vị Đạo Sĩ cùng bà làm t́nh giữa sương mù và đă hóa phép cho bà không c̣n hôi mùi cá. Người con ấy là Vyasa, tác giả chuyện Mahabharata, hiện là một nhà khổ tu sống trong rừng sâu hẻo lánh. Vyasa linh cảm mẹ ông cần đến ông nên ḷ ṃ đến. Ông liền được giao cho công tác tức tốc làm t́nh với hai bà Hoàng Hậu góa mà Bhishma đă tải về bằng chiến xa, để lưu truyền ṇi giống. Luật lệ cho rằng trong trường hợp này các đứa con sanh ra sẽ thuộc gịng giơi người quá cố. Ngặt một nỗi là Vyasa, như các nhà khổ tu, rất hôi hám, râu tóc bờm sờm, quần áo rách rưới, không mấy ǵ hấp dẫn ! Bà Hoàng thứ nhất nhắm tịt mắt lại khi ăn nằm với ông. Kết quả : sanh ra ông Vua Mù, cha của 100 anh em Kaurava. Bà Hoàng thứ hai thấy ông nhảy lên giường ḿnh th́ mặt tái nhợt đi. Kết quả : sanh ra ông Vua Mặt Trắng Pandu, cha của 5 anh em Pandava. Vyasa t́nh nguyện tái công tác thêm lần nữa với bà Hoàng số một, v́ ông biết con bà sẽ bị mù, nên trên nguyên tắc không thể làm Vua. Tuy nhiên, vào phút chót, bà để cho một tỳ nữ thay ḿnh làm việc chăn gối với Vyasa. Nữ tỳ chấp hành tốt đẹp, nên sanh ra Vidura, hoàn toàn khỏe mạnh, không bị khuyết tật như hai người trước, nhưng không được chấp nhận vào quư tộc. Có thuyết cho rằng Vidura chính là Thần Dharma (Pháp Thần) hóa sanh, do bị tội v́ đă trừng trị một Đạo Sĩ bằng một h́nh phạt quá nặng đối với lầm lỗi của ông.

 

CẢ MỘT KẾ HOẠCH !

 

            Như quư bạn đă nhận ra : Vua Mù và Vua Bạch Tạng Pandu chính là hai anh em cùng cha khác mẹ. Các con của họ tức 5 anh em Pandava và 100 anh em Kaurava, là những anh em họ. Tất cả đều đă từng chung sống, vui đùa, ăn học, v.v… trong cùng một ṭa lâu đài trong suốt tuổi niên thiếu của họ. V́ sao có sự xích mích trầm trọng đến độ phải nổi lên một cuộc thế chiến nguyên tử tàn khốc tiêu diệt tất cả, để chỉ c̣n một người duy nhất sống sót  ? Chúng ta sẽ bàn đến chuyện này trong bài viết sau.

            Tạm thời, xin cùng quư bạn nhận xét rằng : để cho các phe lâm chiến, Kaurava và Pandava, được hiện hữu, đă phải xảy ra biết bao nhiêu là câu chuyện tṛng tréo phức tạp, bao nhiêu biến cố rắc rối quanh co, tuy có vẻ « t́nh cờ », nhưng đàng sau lại tiềm ẩn bàn tay « lông lá » của các vị Thần. Chúng ta hẳn chưa quên là nguồn gốc của cuộc chiến tranh chính là sự kiện nhân loại đă trở thành quá đông đúc, tuyệt đối cần phải làm giảm nhân số. Chư Thần đă thỏa thuận với nhau để làm việc này, và những lắt léo phức tạp đưa đến chiến tranh đều không nằm ngoài một kế hoạch chu đáo đă được các Ngài định sẵn.

            Ngày nay, vấn đề được nêu lên trong Mahabharata có thể trở thành thời sự. Thật vậy, Thần Đất thở than là ǵ ở thời đại chúng ta, nếu không phải là một cách diễn dịch sự tàn phá môi trường địa cầu, sự lăng phí khủng khiếp tài nguyên thiên nhiên mà trái đất đă phải mất nhiều triệu năm để tích tụ thành ? Trữ lượng dầu hỏa chỉ c̣n 40 năm, khí đốt 70 năm, uranium 55 năm. Hàng năm diện tích rừng bị phá hủy rộng bằng gần nửa diện tích của nước Việt Nam và mỗi ngày từ 100 đến 300 giống sinh vật biến mất trên mặt địa cầu … Rồi, khi tài nguyên khiếm hụt đồng thời nhân số loài người lại gia tăng, th́ sự tranh dành tài nguyên ắt cũng phải trở thành gay gắt. Từ tranh dành tài nguyên đến chiến tranh, cục bộ rồi toàn diện, chỉ là một bước nhỏ. Bước nhỏ ấy lại thường được khuyến khích bởi một số trào lưu tôn giáo. Thánh chiến thường được xây dựng trên quyền lợi kinh tế. Người nghèo được « chư Thần » khuyến khích đứng lên tấn công các nước giàu bị hóa trang thành quỷ dữ. Khi niềm hy vọng phát triển không c̣n là một viễn tượng thực tế, th́ người nghèo không ngần ngại lao vào phiêu lưu, vào đấu tranh lăng mạn, vào lư lẽ hủy diệt của chủ nghĩa Hư Vô … Ở phía bên kia lằn ranh, người giàu càng ngày càng sống trong lo sợ, càng phải xây cao hơn nữa những bức tường che chở sự phú hữu thừa mứa của ḿnh. Rồi, một ngày kia, khi đám dân nghèo chầu chực bên ngoài trở nên quá đe dọa, th́ « chư Thần » sẽ th́ thầm vào tai họ : « các anh đă làm hết cách để tiêu diệt nạn nghèo đói, nhưng không thành công, nay chỉ c̣n một giải pháp … ». Giải pháp nào thưa Quư Ngài ? Hay là … tiêu diệt những người nghèo đói ?

            Thế là những anh em cùng chơi đùa, ăn ngủ, học tập với nhau trong cùng một khu vườn, sẽ quên đi t́nh huynh đệ, mà quay sang đánh giết hủy diệt nhau, như chương tŕnh đă được « chư thần » quy định.  Như Thượng Đế đă an bài …

                                                                        NGUYỄN Hoài Vân

                                                                        20 tháng 2 năm 2006

                                                                      

                                                                                    Trở về Mục Lục